بسم الله الرحمن الرحیم

امارت اسلامی افغانستان

وزارت تحصیلات عالی

پوهنتون بادغیس

معاونیت علمی و محصلان

آمریت ارتقای کیفیت

پالیسی محصلی

پوهنتون بادغیس

(حقوق، مسئولیت‌ها، نمایندگی و مشارکت محصلان)

 

مبتنی بر معیار هشتم چارچوب اعتباردهی آکادمیک

ریاست تضمین کیفیت و اعتباردهی (QAAD) وزارت تحصیلات عالی

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه

پوهنتون بادغیس به حیث یکی از نهاد‌های علمی و آموزشی وزارت تحصیلات عالی امارت اسلامی افغانستان، رسالت خویش را در پرورش نسل آگاه، متعهد و متخصص که در خدمت جامعه، دین و وطن باشد، می‌داند. باور اساسی این پوهنتون بر این استوار است که محصلان نه‌تنها دریافت‌کنندگان خدمات آموزشی‌اند، بلکه شریکان فعال در پویایی علمی، فرهنگی و اجتماعی محیط آکادمیک محسوب می‌شوند. از این‌رو، تنظیم روابط میان محصلان و اداره پوهنتون در چارچوب یک پالیسی، شفاف و قانونی، ضرورتی انکارناپذیر برای ارتقای کیفیت تحصیلات عالی و تحقق اهداف استراتیژیک پوهنتون است. این پالیسی محصلی بر مبنای معیار هشتم چارچوب اعتباردهی آکادمیک ریاست تضمین کیفیت و اعتباردهی (QAAD) وزارت تحصیلات عالی تدوین گردیده است. معیار هشتم که تحت عنوان «تجارب محصل» شناخته می‌شود، پوهنتون را ملزم می‌سازد تا فضایی مبتنی بر اعتماد، احترام و فرصت‌های مساوی فراهم سازد که در آن محصلان بتوانند بهتر بیاموزند، انکشاف یابند و موفقیت کسب کنند. این معیار بر اهمیت تجربه محصلی در تمام ابعاد علمی، اجتماعی، روانی و فرهنگی تأکید داشته و آن را به‌عنوان یکی از ارکان اصلی تضمین کیفیت در تحصیلات عالی معرفی می‌نماید.

در تدوین این پالیسی، از تجارب موفق پوهنتون‌های معتبر افغانستان از جمله پوهنتون هرات، پوهنتون کاتب و پوهنتون پولی‌تخنیک کابل الگوبرداری شده است. این پوهنتون‌ها در راستای تطبیق معیارهای QAAD، سیستم‌های مدیریتی محصلی متناسب با شرایط محلی، فرهنگی و آکادمیک خویش ایجاد نموده‌اند که می‌تواند الگوی عملی برای سایر پوهنتون های کشور باشد. علاوه بر این، مفاد این سند در انطباق کامل با لایحه تحصیلات عالی، پالیسی‌های نافذه وزارت تحصیلات عالی، و ارزش‌های اسلامی و فرهنگ ملی افغانستان تنظیم گردیده است. هدف کلی این سند، ایجاد یک چارچوب حقوقی و عملیاتی جامع است که حقوق و مسئولیت‌های محصلان، ساختار نمایندگی آنان، مکانیزم‌های مشارکت در تصمیم‌گیری‌های آکادمیک، حفاظت از صحت و مصؤنیت، مبارزه با تبعیض، و نظام انضباطی و تضمین کیفیت امور محصلی را به‌طور روشن و قابل اجرا تنظیم نماید. این پالیسی پس از تصویب شورای علمی پوهنتون بادغیس و تأیید ریاست پوهنتون، به‌عنوان سند رسمی هدایت‌کننده تمام فعالیت‌های مرتبط با امور محصلان در این پوهنتون کاربرد خواهد داشت. همه استادان، کارمندان، محصلان و نهاد‌های ذیربط پوهنتون بادغیس مکلف‌اند مفاد این پالیسی را مطالعه، فهم و تطبیق نمایند. هرگونه تعدیل، اضافه یا حذف در مفاد این سند باید از طریق جلسه رسمی و با تأیید شورای علمی پوهنتون صورت گیرد.

 

بخش اول: عمومیات

۱.۱. مبناء قانونی

این پالیسی محصلی به استناد اسناد، قوانین و چارچوب‌های قانونی ذیل تدوین گردیده است. ارجاع به این اسناد، اعتبار قانونی سند را تضمین نموده و انطباق آن را با نظام حقوقی تحصیلات عالی افغانستان مسلم می‌سازد:

۱) به‌ویژه بند سوم و چهارم مادۀ سوم این قانون که توسعه و ارتقای کیفی پوهنتون ها و حفظ و بهبود کیفیت آموزش را از اهداف اصلی قانون‌گذار شمرده است. این قانون چارچوب کلی حقوق و وظایف محصلان، استادان و اداره پوهنتون های را مشخص می‌نماید.

۲) این لایحه که توسط وزارت تحصیلات عالی تصویب گردیده، نظام ملی تضمین کیفیت و اعتباردهی آکادمیک را در کشور پایه‌گذاری نموده و معیارهای یازده‌گانه اعتباردهی از جمله معیار هشتم (تجارب محصل) را به‌عنوان مبنای ارزیابی تحصیلات عالی تعریف می‌نماید.

۳) به‌ویژه معیار هشتم این چارچوب تحت عنوان «تجارب محصل» که پوهنتون را ملزم می‌سازد فضایی مبتنی بر اعتماد و فرصت‌های مساوی ایجاد نماید تا محصلان بتوانند بهتر بیاموزند، انکشاف یابند و موفقیت کسب کنند.

۴) اسناد راهبردی پوهنتون بادغیس که اهداف کلان این پوهنتون در عرصه آموزش، تحقیق و خدمات محصلی را ترسیم می‌نماید و این پالیسی را به‌عنوان ابزار عملیاتی تحقق آن اهداف معرفی می‌کند.

۵) شامل طرزالعمل امتحانات، نظام کریدت، پذیرش محصلان، انضباط محصلی و سایر اسناد اجرایی که جزء لاینفک این پالیسی محسوب می‌گردند.

۶) به‌عنوان مبنای بنیادین تمام قوانین و پالیسی‌های نافذه در امارت اسلامی افغانستان، مفاد این پالیسی باید در انطباق کامل با احکام شرعی و ارزش‌های اسلامی تدوین و تطبیق گردد.

۱.۲. اهداف اصلی پالیسی

هدف اساسی این پالیسی، تنظیم روابط میان محصلان و اداره پوهنتون بادغیس در چارچوب یک نظام منسجم، شفاف و عادلانه است. اهداف مشخص این سند به شرح ذیل می‌باشد:

1. ایجاد بستر سالم آکادمیک

فراهم ساختن محیط علمی، فرهنگی و اجتماعی سالم، مصئون و عاری از تبعیض که در آن محصلان بتوانند بدون مانع به تحصیل، تفکر و انکشاف شخصی بپردازند. این بستر باید مبتنی بر ارزش‌های اسلامی، احترام متقابل و رعایت قانون باشد.

2. تضمین حقوق محصلان

تعریف، تبیین و تضمین حقوق اسلامی، علمی، اخلاقی و اجتماعی محصلان در چارچوب مقررات تحصیلات عالی، و ایجاد مکانیزم‌های قانونی برای احقاق این حقوق در صورت تخطی.

3. ارتقای کیفیت تحصیلات

مشارکت دادن محصلان به‌عنوان ذی‌نفعان اصلی در ارزیابی کیفیت تدریس، خدمات و امکانات پوهنتون، و استفاده از نظریات سازنده آنان در بهبود مستمر نظام آموزشی.

4. تنظیم نظام نمایندگی محصلان

ایجاد ساختار منظم، شفاف و قانونی برای انتخاب و فعالیت نمایندگان محصلان در سطوح پوهنحی ها و پوهنتون، و تضمین نقش آنان به‌عنوان پل ارتباطی میان محصلان و اداره.

5. تقویت فرهنگ مشارکت و مسئولیت‌پذیری

تشویق محصلان به مشارکت آگاهانه، منظم و مسئولانه در امور آکادمیک، فرهنگی و اجتماعی، و تربیت نسل پاسخ‌گو و متعهد به جامعه.

6. حفاظت از صحت و مصؤنیت محصلان

اتخاذ تدابیر لازم برای حفاظت فیزیکی، روانی و صحی محصلان در ساحات پوهنتون و لیلیه، و ارائه خدمات مشاوره‌ای و روانی به محصلانی که با مشکلات مواجه هستند.

7. مبارزه با تبعیض و ترویج انصاف

تضمین فرصت‌های مساوی برای تمام محصلان اعم از دختر و پسر، اقوام مختلف و مناطق گوناگون، و ایجاد مکانیزم شفاف برای رسیدگی به شکایات تبعیض.

8. تطبیق با معیارهای ملی و بین‌المللی

همسوسازی نظام امور محصلان پوهنتون بادغیس با معیارهای QAAD و رهنمودهای تضمین کیفیت تحصیلات عالی در سطح منطقه و جهان.

۱.۳. تعریف اصطلاحات

در این پالیسی، اصطلاحات ذیل معانی مشخص شده را افاده می‌نمایند. این تعاریف به‌منظور وحدت مفاهیم، جلوگیری از ابهام و تسهیل تطبیق مفاد سند در عمل تدوین گردیده است:

1. محصل: فردی که پس از طی پروسه پذیرش رسمی، در یکی از پوهنحی‌های پوهنتون بادغیس به تحصیل اشتغال دارد و دارای شناسنامه محصلی فعال می‌باشد. این اصطلاح شامل محصلان نو-entry، محصلان فعلی، و محصلان در حالت تأجیل اکادمیک (در محدوده زمان مجاز) می‌گردد.

2. حقوق محصل: مجموعه حقوق اسلامی، علمی، اخلاقی، اجتماعی و روانی که برای محصلان در چارچوب قوانین تحصیلات عالی، پالیسی‌های پوهنتون و اسناد بین‌المللی مرتبط تضمین شده است. این حقوق غیرقابل سلب بوده و تعهد به رعایت آن بر عهده اداره پوهنتون می‌باشد.

3. مسئولیت محصل: مجموعه تعهدات اخلاقی، قانونی و آکادمیک که محصل در قبال پوهنتون، استادان، هم‌صنفان، جامعه و بیت‌المال بر عهده دارد و رعایت آن شرط ادامه تحصیل وی محسوب می‌گردد.

4. مشارکت محصلان: سهم‌گیری آگاهانه، منظم، قانونی و مسئولانه محصلان در امور اکادمیک، فرهنگی، اجتماعی و تصمیم‌گیری‌های مرتبط با خدمات محصلی از طریق مجاری رسمی تعیین‌شده در این پالیسی.

5. نمایندگی محصلان: ساختار رسمی منتخب محصلان که از طریق رأی آزاد و مستقیم انتخاب می‌گردد و به‌منظور انتقال دیدگاه‌ها، پیشنهادات، مطالبات و شکایات محصلان به اداره پوهنتون در سطوح پوهنحی و پوهنتون ایجاد می‌شود.

6. کمیته نمایندگان پوهنحی: هیئت منتخب محصلان یک پوهنحی که از میان محصلان آن پوهنحی به‌صورت ازاد انتخاب می‌گردد و وظیفه نمایندگی محصلان آن پوهنحی را در برابر رهبری پوهنحی و معاونیت محصلان پوهنتون بر عهده دارد.

7. کمیته مرکزی نمایندگان محصلان: هیئت عالی نمایندگی محصلان در سطح پوهنتون که متشکل از نمایندگان منتخب تمام پوهنحی‌ها می‌باشد و به‌عنوان پل ارتباطی اصلی میان محصلان و ریاست پوهنتون عمل می‌نماید.

8. کمیته انضباطی: هیئتی که به‌منظور رسیدگی به تخلفات محصلان تشکیل می‌گردد و متشکل از نمایندگان اداره، استادان و یک نماینده محصلان است. این کمیته بر اساس لایحه انضباطی مصوب فعالیت می‌نماید.

9. تبعیض: هرگونه تمایز، استثنا، محدودیت یا ترجیح که بر اساس جنسیت، قوم، زبان، مذهب، وضعیت اقتصادی، معلولیت، منطقه جغرافیایی یا سایر ویژگی‌های شخصی اعمال گردد و به‌گونه‌ای باشد که برخورد مساوی محصلان را در عرصه‌های علمی، اجتماعی یا خدماتی نقض نماید.

10. تضمین کیفیت امور محصلی: مجموعه فعالیت‌های نظام‌مند که به‌منظور ارزیابی، بهبود و ارتقای کیفیت خدمات ارائه‌شده به محصلان، و همچنین سنجش میزان رضایت محصلان از این خدمات، توسط آمریت ارتقای کیفیت پوهنتون بادغیس طراحی و تطبیق می‌گردد.

11. محیط سالم و مصئون: فضای فیزیکی و روانی در ساحات پوهنتون و لیلیه که عاری از خشونت، تبعیض، آزار، تحریم و هرگونه رفتار غیراخلاقی بوده و در آن کرامت انسانی محصلان محفوظ می‌باشد.

12. آمریت ارتقای کیفیت: نهاد تخصصی پوهنتون بادغیس که مسئولیت هماهنگی، نظارت و گزارش‌دهی در مورد تطبیق معیارهای تضمین کیفیت از جمله معیار هشتم (تجارب محصل) را بر عهده دارد.

۱.۴. قلمرو کاربرد

مفاد این پالیسی بر تمام محصلان ثبت‌شده در پوهنحی‌های پوهنتون بادغیس (زراعت، اقتصاد، تعلیم وتربیه، شرعیات و علوم اسلامی، و محیط زیست) در تمام ساحات آموزشی، اداری، خوابگاهی و ورزشی پوهنتون کاربرد دارد. این پالیسی همچنین بر تمام استادان، کارمندان، نهاد‌های منتخب محصلان و مأموران امنیتی پوهنتون الزام‌آور است.

همچنین، این پالیسی بر محصلان مهمان، محصلان مبادله علمی و محصلان در حالت تأجیل اکادمیک (در محدوده زمان مجاز) نیز تطبیق می‌گردد، مگر آنکه در مفاد خاصی به‌صورت صریح استثنا شده باشد.

 

بخش دوم: حقوق محصلان

پوهنتون بادغیس با تأکید بر کرامت انسانی محصلان و بر مبنای ارزش‌های اسلامی، قوانین نافذه و معیار هشتم چارچوب اعتباردهی آکادمیک QAAD، حقوق ذیل را برای تمام محصلان خود تضمین می‌نماید. این حقوق غیرقابل سلب بوده و اداره پوهنتون مکلف است مکانیزم‌های لازم را برای احقاق و حفاظت از آن‌ها فراهم سازد.

۲.۱. حقوق تحصیلی و آکادمیک

1. حق بهره‌مندی از تحصیلات عالی با کیفیت

هر محصل حق دارد از تحصیلات عالی با کیفیت علمی مطلوب بهره‌مند گردد. این شامل دسترسی به استادان متخصص، نصاب درسی به‌روز، امکانات آموزشی کافی (کتابخانه، لابراتوار، کمپیوتر، اینترنت)، و روش‌های تدریس متناسب با معیارهای تضمین کیفیت می‌باشد. پوهنتون مکلف است به‌صورت مستمر در ارتقای کیفیت آموزش سرمایه‌گذاری نموده و نظرات محصلان را در این راستا مدنظر قرار دهد.

2. حق برخورداری از محیط یادگیری مساعد

محصلان حق دارند در محیطی یاد بگیرند که از نظر فیزیکی (نور، تهویه، گرمایش، تدفین، صندلی‌های مناسب) و روانی (آرامش، امنیت، احترام) مساعد باشد. پوهنتون مکلف است تدابیر لازم را برای رفع نواقص محیط آموزشی اتخاذ نماید.

3. حق انتخاب رشته و تبدیلی متناسب با ضوابط

محصلان حق دارند در چارچوب ضوابط وزارت تحصیلات عالی و ظرفیت پوهنحی‌ها، درخواست تبدیلی رشته یا پوهنحی نمایند. این درخواست‌ها باید به‌صورت شفاف، عادلانه و در زمان مشخص بررسی و پاسخ داده شوند.

۲.۲. حق دسترسی به معلومات

5. حق دسترسی به نصاب درسی

هر محصل حق دارد در ابتدای هر سمستر، نسخه کامل نصاب درسی تمام مضامین خود را شامل اهداف درس، محتوای هفته‌به‌هفته، منابع مطالعه، طرز ارزیابی (درصد امتحان، تحقیق، حاضری، تمرینات)، و زمان‌بندی امتحانات دریافت نماید. این معلومات باید از طریق استاد هر مضمون در پوهنتون و به‌صورت نوشتاری در دسترس محصلان قرار گیرد.

6. حق دسترسی به نمرات

محصلان حق دارند نمرات خود را در زمان مشخص (نهایتاً 3 روز پس از امتحان) به‌صورت شفاف دریافت نمایند. در صورت درخواست، استاد مکلف است فورم ارزیابی محصل را ارائه داده و در مورد نمره توضیحات لازم را بدهد. محصل حق دارد در صورت اعتراض، از طریق مجاری رسمی درخواست بازبینی نمره نماید.

7. حق دسترسی به طرزالعمل‌ها و پالیسی‌ها

تمام طرزالعمل‌های امتحانات، نظام کریدت، پذیرش، فارغ‌التحصیلی، انضباط و سایر پالیسی‌های مرتبط با محصلان باید به‌صورت شفاف، نوشتاری و به زبان‌های ملی (دری و پشتو) در وب‌سایت پوهنتون و تابلوهای اعلانات در دسترس محصلان قرار گیرد.

8. حق دسترسی به معلومات اداری

محصلان حق دارند در مورد وضعیت ثبت‌نام، تأجیل اکادمیک، انفکاک، فارغ‌التحصیلی، و سایر امور اداری خویش معلومات دقیق و به‌موقع دریافت نمایند. مدریت امور محصلان مکلف است در ساعات کاری مشخص به سؤالات محصلان پاسخ دهد.

۲.۳. حق محیط سالم و مصئون

9. حق محیط عاری از تبعیض

هیچ محصلی نباید بر اساس قوم، زبان، مذهب، وضعیت اقتصادی، منطقه جغرافیایی یا معلولیت مورد تبعیض قرار گیرد. تمام محصلان  از اقوام مختلف، حق برخورداری مساوی از فرصت‌های آموزشی، خدماتی و فرهنگی را دارند.

10. حق محیط عاری از خشونت و آزار

محصلان حق دارند در محیطی عاری از خشونت فیزیکی، روانی، کلامی، جنسی و آزار تحصیل نمایند. هرگونه رفتار تهدیدآمیز، تحقیرآمیز، یا مزاحمت از سوی استادان، کارمندان، هم‌صنفان یا مأموران پوهنتون، تخلف محسوب شده و از طریق کمیته انضباطی پیگیری می‌گردد.

11. حق مصؤنیت فیزیکی در ساحات پوهنتون

پوهنتون مکلف است تدابیر امنیتی لازم را برای حفاظت از محصلان در تمام ساحات آموزشی، خوابگاهی، ورزشی و عبور و مرور اتخاذ نماید. این شامل حضور مأموران امنیتی آموزش‌دیده، سیستم نظارت، روشنایی مناسب، و تدابیر اطفاء حریق و واکنش در شرایط اضطراری می‌باشد.

12. حق محیط مساعد برای محصلان دارای معلولیت

محصلان دارای معلولیت حق دسترسی به امکانات فیزیکی مساعد (رمپ، سرویس‌های بهداشتی خاص) و خدمات آموزشی متناسب با نیاز خویش را دارند. پوهنتون مکلف است به‌صورت تدریجی زیرساخت‌های لازم را فراهم سازد.

۲.۴. حق اظهار نظر و مشارکت

13. حق اظهار نظر سازنده

محصلان حق دارند به‌صورت محترمانه و سازنده در مورد مسایل مرتبط با آموزش، خدمات، رفاه، و محیط پوهنتون اظهار نظر نمایند. این اظهار نظر باید در چارچوب قانون و ارزش‌های اسلامی صورت گیرد و پوهنتون مکلف است به آن توجه جدی نموده و در صورت امکان، اقدامات اصلاحی اتخاذ نماید.

14. حق انتخاب نمایندگان

هر محصل حق دارد در انتخاب نمایندگان خویش در کمیته‌های پوهنحی و کمیته مرکزی محصلان شرکت نموده و خود نیز حق نامزد شدن دارد. انتخابات باید آزاد، مستقیم، مخفی و عاری از مداخله اداری باشد.

15. حق اشتراک در فعالیت‌های علمی و فرهنگی

محصلان حق دارند در فعالیت‌های علمی (سمینارها، کنفرانس‌ها، مسابقات علمی)، فرهنگی (مراسم ملی و مذهبی، انجمن‌های ادبی)، ورزشی، و تحقیقی پوهنتون اشتراک نموده و در صورت شایستگی، نماینده پوهنتون در مراسم خارج‌از‌پوهنتون باشند.

16. حق مشارکت در ارزیابی کیفیت تدریس

محصلان حق دارند به‌صورت دوره‌ای و از طریق فورم‌های رسمی، نظرات خویش را در مورد کیفیت تدریس استادان، محتوای دروس، و خدمات پوهنتون ارائه نمایند. این نظرات باید محرمانه بوده و به‌صورت تجمیعی در ارزیابی استادان و ارتقای کیفیت استفاده گردد.

۲.۵. حق خدمات مشاوره‌ای و شکایت

17. حق استفاده از خدمات مشاوره‌ای

محصلان حق دارند از خدمات مشاوره‌های علمی (انتخاب رشته، مشکل درسی)، روانی (استرس، اضطراب، مشکلات خانوادگی)، و مسلکی (راهنمایی شغلی) که توسط مرکز مشاوره پوهنتون ارائه می‌گردد، به‌صورت رایگان و محرمانه بهره‌مند شوند.

18. حق شکایت از طریق مجاری رسمی

هر محصل که معتقد است حقوق وی نقض شده است، حق دارد از طریق مجاری رسمی (ابتدا آمریت محصلان پوهنحی، سپس معاونیت محصلان پوهنتون، و در نهایت کمیته انضباطی یا شورای محصلان) شکایت ثبت نماید. شکایت باید در مدت حداکثر ۱۵ روز کاری پاسخ داده شود و محصل حق دارد در صورت عدم رضایت، به مقام بالاتر مراجعه نماید.

19. حق برخورداری از حمایت در پروسه شکایت

محصلانی که شکایت ثبت نموده‌اند، نباید در معرض تلافی، تهدید یا تأثیر منفی در نمرات و وضعیت تحصیلی خویش قرار گیرند. پوهنتون مکلف است هویت شاکی را محرمانه نگه داشته و از او حمایت نماید.

20. حق دسترسی به خدمات رفاهی

محصلان حق دسترسی به خدمات رفاهی اساسی شامل لیلیه (خوابگاه) برای محصلان دور و خدمات صحی اولیه را دارند. توزیع این خدمات باید بر اساس معیارهای شفاف و عادلانه صورت گیرد.

 

بخش سوم: مسئولیت‌های محصلان

در کنار حقوقی که در بخش دوم تبیین گردید، هر محصل پوهنتون بادغیس مکلف به رعایت مجموعه‌ای از مسئولیت‌های اخلاقی، قانونی و آکادمیک است. این مسئولیت‌ها ضامن حفظ نظم، ارتقای کیفیت و تأمین محیط سالم برای همگان می‌باشد. تطبیق این مسئولیت‌ها شرط اساسى برخورداری از حقوق محصلی است.

۳.۱. تعهد به ارزش‌های اسلامی و فرهنگ ملی

1. رعایت احکام شرعی

هر محصل مکلف است احکام اسلامی را در تمام فعالیت‌های خویش در پوهنتون رعایت نماید. این شامل ادای فرایض در اوقات مشخص، خودداری از هرگونه رفتار مغایر با شرع (مثل غیبت، تهمت، دروغگویی، رشوه‌خواری)، و حفظ عفت می‌باشد.

2. حفظ ارزش‌های فرهنگی و ملی

محصلان باید به ارزش‌های فرهنگی، عرف‌ها و سنت‌های مثبت جامعه افغانی احترام گذاشته و از هرگونه رفتاری که موجب توهین به فرهنگ ملی، وحدت اقوام و انسجام ملی گردد، خودداری نمایند. ترویج فرهنگ گفت‌وگو، مدارا و احترام متقابل میان اقوام از وظایف هر محصل است.

3. حفظ وحدت ملی و انسجام اسلامی

محصلان باید از هرگونه رفتار تفرقه‌افکنانه، تعصب قومی، زبانی یا مذهبی پرهیز نموده و به‌عنوان اعضای یک خانواده آکادمیک، در تقویت وحدت ملی و انسجام اسلامی افغانستان مشارکت نمایند.

۳.۲. احترام به استادان و کارمندان

4. احترام به استادان

محصلان مکلف‌اند به استادان خویش به‌عنوان مرجع علمی و تربیتی احترام کامل بگذارند. این شامل استفاده از عناوین محترمانه، خودداری از رفتار توهین‌آمیز، رعایت ادب در بحث‌های علمی، و پذیرش نقش راهنمایی استادان در انکشاف علمی محصل می‌باشد. در صورت اختلاف نظر، باید از طریق مجاری علمی و محترمانه مطرح گردد.

5. احترام به کارمندان پوهنتون

محصلان باید با کارمندان اداری، خدماتی، امنیتی و فنی پوهنتون با احترام و فهم متقابل رفتار نمایند. هرگونه توهین، تهدید یا رفتار تحقیرآمیز نسبت به کارمندان، تخلف انضباطی محسوب می‌گردد.

6. احترام به هم‌صنفان

محصلان مکلف‌اند به هم‌صنفان خویش از اقوام مختلف، احترام متقابل گذاشته و از هرگونه رفتاری که موجب آزار، تحقیر یا تبعیض گردد، خودداری نمایند.

۳.۳. حفظ اموال پوهنتون (بیت‌المال)

7. حفظ اموال عمومی

محصلان مکلف‌اند اموال پوهنتون شامل مبلمان، تجهیزات لابراتوار، کمپیوترها، کتاب‌های کتابخانه، وسایل ورزشی، و امکانات لیلیه را به‌دقت حفظ نموده و از آن‌ها به‌گونه‌ای مسئولانه استفاده نمایند. هرگونه آسیب عمدی یا استفاده غیرمجاز از این اموال، تخلف جدی محسوب شده و محصل مکلف به جبران خسارت می‌باشد.

8. عدم بردن اموال پوهنتون به منزل

محصلان حق ندارند اموال پوهنتون را بدون اجازه رسمی به منزل یا مکان‌های دیگر منتقل نمایند. کتاب‌های کتابخانه باید در زمان مشخص بازگردانده شوند و سرویس الکترونیکی باید بر اساس قوانین استفاده گردد.

9. صرفه‌جویی در منابع

محصلان باید در مصرف برق، آب، گرمایش و سایر منابع پوهنتون صرفه‌جویی نمایند و از هرگونه اسراف خودداری ورزند، زیرا این منابع متعلق به بیت‌المال بوده و مسئولیت حفظ آن بر عهده همه است.

۳.۴. وقت‌شناسی و نظم اکادمیک

10. شرکت منظم در صنوف

محصلان مکلف‌اند به‌صورت منظم و در وقت مشخص در صنوف درسی شرکت نمایند. حاضری حداقل ۷۵٪ شرط شرکت در امتحان پایان سمستر است. تأخیر بیش از ۱۰ دقیقه از صنف، به‌عنوان غیر حاضر ثبت می‌گردد.

11. انجام تمرینات و تحقیقات

محصلان باید تمرینات، تحقیقات، و وظایف درسی خویش را به‌موقع و با کیفیت لازم انجام داده و در جلسات گروهی فعالانه شرکت نمایند. سرقت علمی (plagiarism) تخلف جدی محسوب شده و موجب ابطال کار و در موارد تکرار، اقدام انضباطی می‌گردد.

12. رعایت نظم در امتحانات

محصلان باید در امتحانات با نظم کامل شرکت نموده و از هرگونه تقلب، نسخه‌برداری غیرمجاز، استفاده از وسایل الکترونیکی ممنوع، یا کمک گرفتن از دیگران خودداری نمایند. هرگونه تخلف در امتحان، طبق لایحه امتحانات وزارت تحصیلات عالی پیگیری می‌گردد.

۳.۵. رفتارهای ممنوع

رفتارهای ذیل در ساحات پوهنتون بادغیس ممنوع بوده و در صورت ارتکاب، محصلان با اقدامات انضباطی مواجه می‌گردند:

• فعالیت سیاسی حزبی، توزیع_leaflets سیاسی، یا استفاده از پوهنتون به‌عنوان پایگاه سیاسی.

• عضویت یا فعالیت در سازمان‌های غیرقانونی، گروه‌های مسلح، یا شبکه‌های افراطی.

• استعمال، حمل یا توزیع مواد مخدر، الکل، یا سایر موادمخدر.

• حمل سلاح هر نوع (سرد یا گرم) در ساحات پوهنتون.

• خشونت فیزیکی، دعوا، یا تهدید هم‌صنفان، استادان یا کارمندان.

• رفتارهای مغایر با عفت و اخلاق اسلامی، از جمله آزار جنسی، اذیت، یا رفتار تحقیرآمیز.

• دخالت در امور اداری، تلاش برای فساد اداری، رشوه‌دهی یا رشوه‌گرفتن.

• تخریب عمدی اموال پوهنتون یا نوشتن عبارات توهین‌آمیز روی دیوارها.

• جعل اسناد، نمرات، یا مدارک تحصیلی.

• استفاده غیرمجاز از سیستم‌های الکترونیکی پوهنتون یا دسترسی به معلومات محرمانه.

• تبلیغ افکار تفرقه‌افکنانه قومی، زبانی یا مذهبی.

• سازمان‌دهی تجمعات بدون اجازه قبلی از اداره پوهنتون.

ارتکاب هر یک از رفتارهای فوق، بسته به نوع و شدت تخلف، موجب اقدامات انضباطی از تنبیه کتبی تا انفکاک دائم از پوهنتون می‌گردد. جزئیات در بخش ششم (انضباط و رسیدگی به تخلفات) تبیین شده است.

 

بخش چهارم: ساختار نمایندگی محصلان

نمایندگی محصلان، رکن اساسی مشارکت محصلان در امور پوهنتون و ابزار اصلی انتقال نظرات، پیشنهادات و مطالبات آنان به اداره می‌باشد. این بخش چارچوب تشکیل، انتخاب، وظایف و محدودیت‌های نهاد‌های نمایندگی محصلان را در سطوح پوهنحی و پوهنتون تنظیم می‌نماید.

۴.۱. کمیته نمایندگان محصلان در سطح پوهنحی

1. تشکیل کمیته

در هر پوهنحی پوهنتون بادغیس (زراعت، اقتصاد، تعلیم وتربیه، شرعیات و علوم اسلامی، و محیط زیست)، کمیته نمایندگان محصلان ایجاد می‌گردد. تعداد اعضای این کمیته بر اساس تعداد محصلان پوهنحی تعیین می‌شود: پوهنحی‌های دارای کمتر از 200محصل، ۵ نماینده؛ 200تا 4۰۰ محصل، ۷ نماینده؛ و بیش از 400 محصل، ۹ نماینده. توزیع کرسی‌ها باید به‌گونه‌ای باشد که تمام صنوف (سال‌های تحصیلی نماینده داشته باشند.

2. طرز انتخاب

اعضای کمیته نمایندگان پوهنحی از طریق رأی آزاد، مستقیم و مخفی محصلان همان پوهنحی انتخاب می‌شوند. انتخابات باید تحت نظارت کمیته انتخاباتی مستقل (متشکل از نماینده معاونیت محصلان، نماینده آمریت ارتقای کیفیت، و یک استاد ناظر) برگزار گردد. هرگونه مداخله اداری، تقلب یا فشار در انتخابات، تخلف محسوب شده و موجب ابطال نتایج می‌گردد.

3. شرایط نامزدی

الف) محصل باید حداقل یک سمستر در پوهنحی تحصیل نموده باشد.

ب) نمرات اکادمیک وی بیشتر از 70 درصد باشد.

ج) سابقه تخلف انضباطی جدی نداشته باشد.

د) تعهد کتبی به رعایت مفاد این پالیسی و قوانین پوهنتون بدهد.

هـ) از احترام به ارزش‌های اسلامی و فرهنگ ملی برخوردار باشد.

۴.۲. کمیته مرکزی نمایندگان محصلان در سطح پوهنتون

4. ترکیب کمیته مرکزی

کمیته مرکزی نمایندگان محصلان در سطح پوهنتون، متشکل از دو نماینده منتخب از هر کمیته پوهنحی (یکی رئیس کمیته پوهنحی و دیگری نماینده منتخب اعضای کمیته) می‌باشد. در پوهنتون بادغیس با ۵ پوهنحی، این کمیته متشکل از ۱۰ عضو اصلی است. کمیته مرکزی از میان اعضای خویش یک رئیس، یک معاون و یک منشی به‌صورت داخلی انتخاب می‌نماید.

5. نقش و کارکرد

کمیته مرکزی به‌عنوان پل ارتباطی اصلی میان محصلان و ریاست پوهنتون عمل می‌نماید. این کمیته دیدگاه‌ها، پیشنهادات و مطالبات محصلان را جمع‌آوری نموده و به‌صورت رسمی به معاونیت امور محصلان و در موارد مهم به ریاست پوهنتون ارائه می‌دهد. همچنین، این کمیته نماینده محصلان در شورای علمی پوهنتون (در موارد مربوط به امور محصلی) و در کمیته‌های تضمین کیفیت، انضباطی و سایر کمیته‌های مرتبط می‌باشد.

۴.۳. دوره نمایندگی و وظایف

6. دوره نمایندگی

دوره کاری نمایندگان یک‌ساله (مطابق سال تحصیلی) بوده و از ابتدای حمل تا پایان حوت ادامه می‌یابد. انتخاب مجدد نمایندگان، در صورت رضایت محصلان و رعایت شرایط، بلامانع است اما یک فرد نباید بیش از دو دوره متوالی در همان موقف باقی بماند تا فرصت مشارکت برای دیگران نیز فراهم گردد.

7. وظایف نمایندگان

• انتقال نظرات، پیشنهادات و شکایات محصلان به اداره پوهنتون از طریق مجاری رسمی.

• حضور منظم در جلسات کمیته پوهنحی و کمیته مرکزی (حداقل ۸۰٪ حاضری الزامی است).

• ارائه گزارش دوره‌ای (ماهانه) به محصلان پوهنحی در مورد فعالیت‌ها و پیگیری‌های صورت‌گرفته.

• همکاری با معاونیت محصلان در تنظیم برنامه‌های علمی، فرهنگی و اجتماعی پوهنتون.

• مشارکت در نظرسنجی‌های تضمین کیفیت و ارائه نظریات در مورد ارتقای خدمات.

• حضور در جلسات شورای علمی پوهنتون در موارد مربوط به امور محصلی.

• نصیحت و راهنمایی محصلان نو وارد در انطباق با محیط پوهنتون.

• همکاری با کمیته انضباطی به‌عنوان نماینده محصلان در پروسه رسیدگی به تخلفات.

۴.۴. ممنوعیت‌ها و ضمانت اجرایی

8. ممنوعیت استفاده از موقف برای منافع شخصی

نمایندگان محصلان حق ندارند از موقف خویش برای منافع شخصی، تحصیلی، اقتصادی یا سیاسی استفاده نمایند. این شامل دریافت رشوه، استفاده از نفوذ برای تغییر نمرات، توزیعLeaflets سیاسی، یا استفاده از موقف برای فشار بر سایر محصلان می‌باشد.

9. ممنوعیت فعالیت سیاسی

نمایندگان محصلان نباید در جریان دوره نمایندگی خویش، عضو یا فعال هیچ حزب سیاسی باشند و نباید از موقف خویش برای ترویج افکار سیاسی خاص استفاده نمایند. پوهنتون بادغیس به‌عنوان نهاد علمی، از هرگونه سیاست‌ورزی در محیط آکادمیک ممانعت می‌ورزد.

10. ضمانت اجرایی

در صورت تخلف نماینده از مفاد این بخش، معاونیت امور محصلان پس از تحقیق و شنیدن دفاعیه وی، می‌تواند با تأیید کمیته مرکزی، عضویت وی را لغو نموده و انتخابات جایگزین برگزار نماید. در موارد تخلف جدی، موضوع به کمیته انضباطی ارجاع می‌گردد.

11. استعفای نمایندگان

نماینده‌ای که قادر به ادامه فعالیت نباشد، می‌تواند با ارائه استعفانامه کتبی به کمیته پوهنحی، استعفا دهد. کمیته پوهنحی مکلف است ظرف دو هفته انتخابات جایگزین برگزار نماید. در صورت غیر حاضری بدون عذر موجه بیش از سه جلسه متوالی، عضویت وی خودکار لغو می‌گردد.

 

بخش پنجم: اخلاق اکادمیک و آزادی‌های علمی

اخلاق اکادمیک و آزادی‌های علمی، دو روی یک سکه در نظام تحصیلات عالی هستند. از یک سو، آزادی بیان و تفکر علمی شرط بنیادین تولید دانش است؛ از سوی دیگر، این آزادی باید در چارچوب مسئولیت‌پذیری، رعایت ارزش‌های اسلامی و ملی، و احترام به حقوق دیگران اعمال گردد. این بخش مرزهای آزادی بیان مسئولانه را در محیط پوهنتون بادغیس مشخص می‌سازد.

۵.۱. اصول آزادی علمی

1. آزادی بیان مسئولانه

محصلان پوهنتون بادغیس از حق آزادی بیان در چارچوب قانون، ارزش‌های اسلامی و فرهنگ ملی برخوردارند. این آزادی شامل اظهار نظر در مسایل علمی، ارائه نظریات متناقض با دیدگاه‌های رایج در فضای علمی، نقد سازنده متون درسی و روش‌های تدریس، و اشتراک در بحث‌های علمی می‌باشد. اما این آزادی نباید به توهین، تحقیر، یا ترویج افکار ضداسلامی و ضدملی تبدیل گردد.

2. آزادی تحقیق و تفحص

محصلان حق دارند در چارچوب ضوابط اخلاقی و قانونی، در موضوعات متنوع تحقیق نموده و نتایج خویش را در سمینارها، کنفرانس‌ها و مجلات علمی ارائه نمایند. پوهنتون تأسیس انجمن‌های علمی محصلی، برگزاری مسابقات تحقیقاتی، و انتشار نشریات علمی محصلی را تشویق می‌نماید.

3. آزادی نقد سازنده

محصلان حق دارند به‌صورت محترمانه و مستدل، نظریات استادان، پالیسی‌های پوهنتون، و رویه‌های اداری را نقد نمایند. این نقد باید مبتنی بر استدلال علمی، مستند و در چارچوب ادب آکادمیک باشد. نقد باید به‌صورت نوشتاری و از طریق مجاری رسمی (کمیته نمایندگان، معاونیت محصلان) ارائه گردد.

۵.۲. مرزهای آزادی علمی

4. تعهد به ارزش‌های ملی و دینی

آزادی علمی نباید برخلاف احکام قطعی شرع اسلامی، وحدت ملی، استقلال کشور و ارزش‌های فرهنگی جامعه افغانانی اعمال گردد. هرگونه فعالیت علمی که موجب توهین به مقدسات اسلامی، پیامبر اسلام (ص)، صحابه، یا توهین به پرچم ملی و ارزش‌های ملی گردد، جرم محسوب شده و علاوه بر پیگرد قانونی، با اقدامات انضباطی جدی مواجه می‌گردد.

5. جلوگیری از خشونت در بیان آکادمیک

محصلان باید از هرگونه خشونت کلامی، توهین، فحاشی، یا تحقیر در بحث‌های علمی و آکادمیک خودداری نمایند. اختلاف نظر باید از طریق استدلال، مستندات و گفت‌وگوی محترمانه حل گردد، نه از طریق تهاجم کلامی یا تضعیف شخصیت.

6. جلوگیری از تعصب و افراط‌گرایی

محصلان باید از ترویج افکار تعصب‌آمیز قومی، زبانی، مذهبی یا جنسیتی در محیط پوهنتون پرهیز نمایند. هرگونه رفتاری که به تفرقه میان محصلان یا تحریک احساسات قومی منجر گردد، تخلف محسوب می‌شود.

7. حفظ کرامت علمی پوهنتون

محصلان باید از هرگونه رفتاری که موجب تخریب تصویر پوهنتون بادغیس در جامعه گردد، خودداری نمایند. انتقاد داخلی از پوهنتون از طریق مجاری رسمی مجاز است، اما نشر اتهامات بی‌اساس در رسانه‌های اجتماعی یا بیرون از پوهنتون، تخلف محسوب می‌گردد.

۵.۳. تعهد به تولید و نشر دانش مسئولانه

8. اصل صداقت علمی

محصلان باید در تمام فعالیت‌های علمی خویش از جمله تحقیقات، تحریر مقالات، ارائه‌ها، و امتحانات، صداقت کامل را رعایت نمایند. سرقت علمی (plagiarism)، جعل معلومات، تحریف نتایج، و استفاده از تحقیقات دیگران بدون ارجاع، از تخلفات جدی آکادمیک محسوب می‌گردند.

9. اصل دقت و استناد

در تحقیقات و نوشته‌های علمی، محصلان باید به منابع معتبر استناد نموده و ارجاعات را به‌صورت دقیق و مطابق با استانداردهای علمی (APA، MLA، یا شیکاگو) ثبت نمایند. استفاده از منابع غیرعلمی یا وب‌سایت‌های غیرمعتبر باید با احتیاط و در حد ضرورت صورت گیرد.

10. اصل سودمندی اجتماعی

پوهنتون بادغیس تشویق می‌نماید که تحقیقات محصلان به سمت موضوعاتی هدایت گردند که برای جامعه افغانستان، ولایت بادغیس و امت اسلامی سودمند باشند. تحقیقات نباید به‌گونه‌ای باشند که به منافع ملی، امنیت کشور یا انسجام اجتماعی آسیب برسانند.

11. اصل رعایت حقوق مولف

محصلان باید حقوق مولف و مالکیت فکری دیگران را رعایت نمایند. بازنشر مطالب دیگران بدون اجازه، استفاده از تصاویر دارای کاپی‌رایت بدون ارجاع، یا استفاده از تحقیقات هم‌صنفان بدون اذن، تخلف محسوب می‌گردد.

۵.۴. تخلفات اخلاق آکادمیک و پیامدهای آن

تخلفات ذیل از مصادیق نقض اخلاق آکادمیک محسوب شده و با اقدامات انضباطی پیگیری می‌گردند:

• سرقت علمی (plagiarism) در تحقیقات، مقالات یا تزها.

• جعل معلومات یا تحریف نتایج تحقیق.

• تقلب در امتحانات به هر شکل (کپی، استفاده از وسایل ممنوعه، کمک از دیگران).

• استفاده از هویت دیگران برای شرکت در امتحان.

• خرید یا فروش تحقیقات، تزها، یا پاسخ امتحان.

• تهاجم کلامی به استادان یا هم‌صنفان در بحث‌های علمی.

• نشر معلومات غلط یا شایعات علیه پوهنتون یا استادان.

• نقض محرمانگی معلومات محصلان دیگر یا معلومات اداری.

پیامدهای این تخلفات بر اساس شدت و تکرار، از تنبیه کتبی و ابطال کار علمی گرفته تا انفکاک موقت یا دائم از پوهنتون متغیر است. جزئیات در بخش ششم (انضباط) تبیین شده است.

 

بخش ششم: انضباط و رسیدگی به تخلفات

نظام انضباطی در پوهنتون بادغیس بر مبنای عدالت، شفافیت و انطباق با قانون تدوین گردیده است. هدف از این نظام، نه صرفاً تنبیه، بلکه اصلاح، تربیت و حفظ نظم آکادمیک است. این بخش نحوه تشکیل کمیته انضباطی، پروسه رسیدگی به تخلفات، و ضمانت‌های اجرایی را تبیین می‌نماید.

۶.۱. تشکیل کمیته انضباطی

1. ترکیب کمیته

کمیته انضباطی پوهنتون بادغیس متشکل از اعضای ذیل می‌باشد:

رئیس کمیته: یکی از اعضای کادر علمی توسط شورای علمی انتخاب میگردد یا هم در رای گیری اعضای کمیته انتخاب میشود.

اعضای کمیته:. اعضای کادری کمیته یک نماینده از هر پوهنحی که عضویت در کمیته انضباطی پوهنحی داشته باشد.

نماینده محصلان: یک نماینده منتخب کمیته مرکزی نمایندگان محصلان (این عضو در موارد مربوط به تخلفات محصلان، حق رأی دارد ولی در صورت درگیری مستقیم، باید با نماینده جایگزین تعویض گردد).

منشی: یک کارمند آمریت محصلان به‌عنوان منشی کمیته (بدون حق رأی).

2. شروط عضویت

اعضای کمیته انضباطی باید از ویژگی‌های ذیل برخوردار باشند: داشتن حسن شهرت، عدم سابقه تخلف انضباطی، آشنایی با قوانین و پالیسی‌های پوهنتون، تعهد به عدالت و بی‌طرفی، و رعایت محرمانگی پرونده‌ها. اعضای کمیته نباید با متهم رابطه خویشاوندی نزدیک داشته باشند.

3. دوره فعالیت کمیته

دوره فعالیت کمیته انضباطی دو ساله است و اعضای آن توسط ریاست پوهنتون با تأیید شورای علمی منصوب می‌گردند. تعویض اعضا در طول دوره فقط در موارد ضروری (استعفا، تخلف، انتقال) با تأیید ریاست پوهنتون ممکن است.

۶.۲. پروسه رسیدگی به تخلفات

4. ثبت شکایت

هرگونه تخلف محصل باید به‌صورت کتبی به آمریت محصلان پوهنحی یا مستقیماً به معاونیت امور محصلان پوهنتون گزارش گردد. شکایت باید شامل نام شاکی، نام متهم، شرح تخلف، زمان و مکان وقوع، و شاهدان (در صورت وجود) باشد. شکایات شفاهی پذیرفته نمی‌شوند مگر اینکه شاکی نتواند بنویسد که در این صورت دبیر کمیته مکلف است شکایت را ثبت نماید.

5. تحقیقات اولیه

پس از ثبت شکایت، معاونیت امور محصلان ظرف ۳ روز کاری تحقیقات اولیه را به‌عمل آورده و در صورت لزوم، پرونده را به کمیته انضباطی ارجاع می‌دهد. در موارد تخلفات جزئی، معاونیت می‌تواند خود به‌صورت مستقیم با تنبیهات سبک (تنبیه کتبی، توضیح شفاهی) رسیدگی نماید.

6. اعلام جلسه رسیدگی

کمیته انضباطی مکلف است حداقل ۴۸ ساعت قبل از جلسه، به‌صورت کتبی به محصل متهم اطلاع‌نامه‌ای ارسال نماید که شامل تاریخ، ساعت و مکان جلسه، شرح اتهام، و حق محصل برای دفاع، ارائه شاهد و داشتن وکیل (استاد راهنما یا هم‌صنف) باشد.

7. حقوق محصل در پروسه رسیدگی

• حق برخورداری از دادرسی عادلانه، مستقل و بی‌طرفانه.

• حق اطلاع از اتهامات و ادله علیه خود.

• حق دفاع از خود و ارائه شاهد و مستندات.

• حق داشتن نماینده (استاد یا هم‌صنف) در جلسه.

• حق سکوت و عدم خودمتهم‌سازی.

• حق دریافت نسخه تصمیم کمیته و حق اعتراض در مدت ۱۰ روز کاری.

• حق حفظ محرمانگی پرونده و عدم نشر اتهامات تا پیش از اثبات تخلف.

8. تصمیم کمیته

تصمیم کمیته انضباطی باید با اکثریت آرا اعضای حاضر (حداقل ۳ عضو) اتخاذ گردد و به‌صورت کتبی، مستدل و مستند به مواد قانونی و پالیسی باشد. تصمیم باید در مدت حداکثر ۷ روز کاری پس از جلسه به محصل ابلاغ گردد.

۶.۳. ضمانت اجرایی و انواع تنبیهات

تنبیهات بر اساس شدت تخلف، سابقه محصل، و نیت تخلف تعیین می‌گردند. انواع تنبیهات از سبک تا سنگین به شرح ذیل می‌باشند:

1. تنبیه شفاهی

تذکر شفاهی توسط معاونیت محصلان یا رئیس پوهنحی برای تخلفات بسیار جزئی (مثل تأخیر مکرر، عدم رعایت نظم صنف). این تنبیه در پرونده محصل ثبت نمی‌گردد.

2. تنبیه کتبی

اخطار کتبی برای تخلفات جزئی تکرار شده یا تخلفات متوسط. این تنبیه در پرونده محصل ثبت شده و در صورت تکرار تخلف، به تنبیه بالاتر تبدیل می‌گردد.

3. محرومیت از برخی فعالیت‌ها

محرومیت موقت (یک سمستر) از فعالیت‌های ورزشی، فرهنگی، یا استفاده از برخی امکانات پوهنتون برای تخلفات متوسط.

4. تعلیق از امتحان

محرومیت از شرکت در یک یا چند امتحان پایان سمستر برای تخلفات مربوط به تقلب یا تخریب نظم امتحان.

5. تعلیق اکادمیک (تأجیل اجباری)

محرومیت موقت از تحصیل به مدت یک سمستر یا یک سال برای تخلفات جدی. در این مدت، محصل حق استفاده از امکانات پوهنتون را ندارد.

6. انفکاک دائم

اخراج دائم از پوهنتون برای تخلفات بسیار جدی از جمله: خشونت مسلحانه، تجاوز، جرم مواد مخدر، ترویج افکار تروریستی، یا تکرار تخلفات جدی پس از تنبیهات قبلی.

۶.۴. پروسه اعتراض

7. حق اعتراض

هر محصل که به تصمیم کمیته انضباطی اعتراض دارد، می‌تواند ظرف ۱۰ روز کاری پس از ابلاغ تصمیم، اعتراض کتبی خود را به شورای علمی پوهنتون ارائه نماید. اعتراض باید مستدل بوده و دلایل نقض قانون یا بی‌عدالتی در تصمیم را مشخص نماید.

8. بررسی اعتراض

شورای علمی پوهنتون یا کمیته تجدیدنظر منصوب از سوی آن، ظرف ۱۵ روز کاری اعتراض را بررسی نموده و تصمیم نهایی را اتخاذ می‌نماید. تصمیم شورای علمی قطعی بوده و پس از آن، محصل می‌تواند در موارد مربوط به نقض قانون، به وزارت تحصیلات عالی مراجعه نماید.

۶.۵. لایحه انضباطی

جزئیات کامل تخلفات، تنبیهات متناظر، پروسه رسیدگی، و حقوق محصلان متهم در یک لایحه انضباطی جداگانه که جزء لایحه این پالیسی محسوب می‌گردد، تبیین شده است. این لایحه باید توسط شورای علمی پوهنتون بادغیس تصویب شده و به محصلان ابلاغ گردد. هرگونه تعدیل در لایحه انضباطی باید با تأیید شورای علمی و ریاست پوهنتون صورت گیرد.

 

بخش هفتم: حفاظت صحت، مصؤنیت و مشوره روانی

حفاظت از صحت جسمانی و روانی محصلان، یکی از ارکان معیار هشتم چارچوب اعتباردهی آکادمیک QAAD است. پوهنتون بادغیس با تأکید بر اهمیت سلامت جامع محصلان، تدابیر نظام‌مندی را برای ایجاد فضای امن فیزیکی و روانی، ارائه خدمات صحی، و خدمات مشوره روانی اتخاذ نموده است که در این بخش تبیین می‌گردد.

۷.۱. فضای امن فیزیکی در ساحات پوهنتون و لیلیه

1. تدابیر امنیتی در ساحات آموزشی

پوهنتون بادغیس مکلف است در تمام دروازه‌های ورودی، ساحات آموزشی، پارکینگ‌ها، و مسیرهای اصلی عبور، مأموران امنیتی آموزش‌دیده مستقر نماید. سیستم نظارتی (کمره‌های مداربسته) باید در نقاط حساس نصب شده و به‌صورت ۲۴ ساعته فعال باشد. روشنایی مناسب در شبانه‌روز تضمین گردد.

2. مصؤنیت لیلیه (خوابگاه)

خوابگاه‌های محصلان باید دارای شرایط ذیل باشند: مأمور امنیتی در دروازه ۲۴ ساعته، سیستم ثبت ورود و خروج، وجود استاد لیلیه مقیم، و امکانات اطفاء حریق و واکنش اضطراری. محصلان حق دارند در محیط لیلیه مصئون بوده و از هرگونه آزار در امان باشند.

3. تدابیر اطفاء حریق و واکنش اضطراری

تمام ساختمان‌های پوهنتون باید مجهز به اطفاء حریق دستی، سیستم هشدار، و مسیرهای خروج اضطراری باشند. کارمندان و مأموران باید آموزش‌های لازم را در مورد واکنش در شرایط آتش‌سوزی، زلزله، و سایر حوادث اضطراری دریافت نموده باشند. تمرینات واکنش اضطراری باید حداقل دو بار در سال برگزار گردد.

4. مصؤنیت حمل و نقل

در صورت ارائه خدمات حمل و نقل برای محصلان وسیله نقلیه باید مصئون بوده و راننده دارای سند رانندگی معتبر و حسن شهرت باشد.

۷.۲. فضای امن روانی

5. محیط عاری از خشونت روانی

پوهنتون بادغیس تعهد می‌نماید که محیطی عاری از خشونت روانی، آزار و اذیت، تحقیر، تهدید و هرگونه رفتاری که موجب آسیب روانی محصلان گردد، فراهم سازد. این شامل رفتار استادان، کارمندان، هم‌صنفان و مأموران امنیتی می‌باشد.

6. حفاظت از آزار جنسی

هرگونه آزار جنسی، تعرض، یا رفتار تحریک‌آمیز در محیط پوهنتون جرم محسوب شده و با پیگرد قانونی و انضباطی جدی مواجه می‌گردد. پوهنتون مکلف است مکانیزم محرمانه و مصئون برای گزارش‌دهی چنین تخلفاتی ایجاد نموده و از شاکیان محافظت نماید.

7. پیشگیری از قلدری

قلدری، تحقیر، استهزای هم‌صنفان به‌ویژه محصلان نو وارد یا محصلان دارای معلولیت، تخلف انضباطی محسوب می‌گردد. پوهنتون برنامه‌های آگاهی‌دهی برای پیشگیری از قلدری برگزار نموده و مکانیزم گزارش‌دهی محرمانه ایجاد می‌نماید.

۷.۳. خدمات کلینیک صحی

8. تأسیس کلینیک صحی

پوهنتون بادغیس مکلف است یک کلینیک صحی اولیه در محیط پوهنتون دایر نماید که خدمات ذیل را ارائه نماید: معاینه اولیه و درمان بیماری‌های ساده، واکنش در شرایط اضطراری صحی، ارجاع به مراکز صحی تخصصی، و حمل و نقل اضطراری به شفاخانه در صورت لزوم. کلینیک باید دارای یک داکتر یا نرس باشد.

9. خدمات صحت دورانی

کلینیک صحی پوهنتون باید برنامه‌های صحت عامه، واکسیناسیون در صورت لزوم، چکاپ دورانی برای محصلان لیلیه‌نشین، و آگاهی‌دهی در مورد امراض ساری (مثل تی‌بی، هپاتیت، کرونا) را ارائه نماید.

10. نظافت محیط

پوهنتون مکلف است در تمام ساحات آموزشی، لیلیه و ورزشی، نظافت منظم، آب آشامیدنی سالم، سرویس‌های بهداشتی مصئون و تمیز، و مدیریت صحیح فضولات را تضمین نماید. نظارت بر نظافت محیط باید به‌صورت هفته‌ای توسط کمیته صحت انجام گردد.

۷.۴. کمیته مشوره‌دهی روانی

11. تشکیل کمیته

کمیته مشوره‌دهی روانی متشکل از: یک روانشناس یا مشاور روانی متخصص (به‌عنوان رئیس کمیته)، یک استاد شرعیات آشنا به مسایل روانی-مذهبی، یک استاد تعلیم وتربیه و نماینده معاونیت محصلان می‌باشد.

12. خدمات مشوره‌ای

• مشوره روانی فردی برای محصلانی که با مشکلات روانی (استرس، اضطراب، افسردگی، مشکلات خانوادگی) مواجه هستند.

• مشوره تحصیلی برای محصلانی که با مشکلات درسی (افت نمرات، مشکلات یادگیری، عدم تطابق با رشته) دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

• مشوره مسلکی و راهنمایی شغلی برای محصلان نزدیک به فراغت.

• مشوره خانوادگی و اجتماعی در موارد مشکلات با خانواده یا محیط اجتماعی.

• مشوره مذهبی برای محصلانی که با مسایل اعتقادی یا روحی مواجه هستند.

• گروه‌های حمایتی برای محصلان دارای شرایط خاص (محصلان دارای معلولیت).

13. اصول مشوره‌دهی

• محرمانگی کامل: تمام معلومات و جلسات مشوره باید کاملاً محرمانه باقی بمانند مگر در موارد خطر جانی.

• رضایت آگاهانه: محصل باید با رضایت کامل به مشوره مراجعه نماید؛ هیچ مشوره‌ای بدون رضایت محصل اجباری نیست.

• احترام به کرامت انسانی: مشاور باید به محصل با احترام و بدون قضاوت برخورد نماید.

• حوزه تخصصی: مشاور باید فقط در حوزه تخصص خویش مشوره دهد و در موارد نیاز به تخصص بالاتر، محصل را ارجاع نماید.

• پیگیری: در موارد نیاز، مشوره باید به‌صورت دوره‌ای ادامه یافته و پیشرفت محصل پیگیری گردد.

14. ارجاع به مراکز تخصصی

در مواردی که مشکل محصل فراتر از توانایی کمیته مشوره باشد (مثل بیماری‌های روانی جدی، افکار خودکشی، اعتیاد)، کمیته مکلف است محصل را به مراکز تخصصی صحی روانی یا شفاخانه‌های مربوطه ارجاع نموده و در تطبیق درمان، همکاری نماید.

۷.۵. حفاظت ویژه

14. حفاظت محصلان دارای معلولیت

محصلان دارای معلولیت باید از خدمات ویژه برخوردار گردند: دسترسی فیزیکی (رمپ، لیفت در صورت امکان)، مواد آموزشی متناسب (بریل، فونت بزرگ)، وقت اضافی در امتحانات در صورت لزوم، و خدمات مشوره‌ای متناسب. پوهنتون مکلف است به‌صورت تدریجی زیرساخت‌های لازم را فراهم سازد.

17. حفاظت در شرایط اضطراری

در شرایط اضطراری (ناآرامی‌های اجتماعی، حوادث طبیعی، همه‌گیری‌ها)، پوهنتون مکلف است طرح واکنش اضطراری داشته باشد که شامل: تخلیه مصئون محصلان، ارتباط با خانواده‌ها، تأمین نیازهای اساسی در صورت لزوم، و ادامه آموزش از طریق سیستم‌های الکترونیکی (LMSHE) در صورت تعطیلی طولانی مدت می‌باشد.

 

بخش هشتم: انصاف، عدالت و مبارزه با تبعیض

اصل انصاف و عدالت، از ارکان بنیادین نظام اسلامی و ارزش‌های ملی افغانستان است. پوهنتون بادغیس با تأکید بر این اصل، تعهد می‌نماید که فرصت‌های مساوی برای تمام محصلان از اقوام مختلف، مناطق گوناگون و شرایط متفاوت فراهم سازد و مکانیزم شفافی برای مبارزه با تبعیض ایجاد نماید.

۸.۱. تضمین فرصت‌های مساوی

1. عدالت در پذیرش

پذیرش محصلان در پوهنتون بادغیس باید منحصراً بر اساس معیارهای شفاف و عادلانه (نمره کانکور، رشته تحصیلی، ظرفیت پوهنحی) صورت گیرد. هیچ‌گونه تبعیض بر اساس قوم، زبان، منطقه، وابستگی سیاسی، یا وضعیت اقتصادی نباید در پروسه پذیرش اعمال گردد. پوهنتون مکلف است آمار پذیرش را به‌صورت شفاف منتشر نماید.

2. عدالت در توزیع خدمات

تمام خدمات پوهنتون شامل لیلیه، کتب، امکانات ورزشی، فرصت‌های تحصیلی تکمیلی، و خدمات مشاوره‌ای باید بر اساس معیارهای شفاف (شایستگی، نیاز مالی، انصاف منطقه‌ای) توزیع گردند. هیچ محصلی نباید به‌دلیل وابستگی شخصی یا فامیلی به خدمات برتر دسترسی پیدا کند.

3. فرصت‌های مساوی علمی و فرهنگی

تمام محصلان حق دارند در فعالیت‌های علمی (کنفرانس‌ها، مسابقات)، فرهنگی (انجمن‌ها، مراسم)، ورزشی، و اجتماعی پوهنتون مشارکت نمایند.

4. عدالت در ارزیابی و نمره‌دهی

نمره‌دهی باید منحصراً بر اساس عملکرد آکادمیک محصل و بدون توجه به هویت وی (قوم، جنسیت، وابستگی) صورت گیرد. در موارد مشکوک، محصل حق دارد درخواست بازبینی نمره نماید و کمیته بازبینی نمرات باید مستقل و بی‌طرف باشد.

۸.۲. تنوع قومی و شمول

5. حفظ وحدت در تنوع

پوهنتون بادغیس با تأکید بر وحدت ملی و انسجام اسلامی، تنوع قومی، زبانی و فرهنگی محصلان را به‌عنوان ثروت می‌داند نه عامل تفرقه. تمام محصلان اعم از پشتون، تاجیک، هزاره، ازبک، ترکمن، بلوچ، ایماق، نورستانی و سایر اقوام، حقوق مساوی دارند و پوهنتون مکلف است محیطی فراهم سازد که در آن همه با احترام زندگی کنند.

6. حفظ زبان‌های ملی

پوهنتون بادغیس به هر دو زبان ملی (دری و پشتو) احترام گذاشته و خدمات اساسی را به هر دو زبان ارائه می‌نماید. در صورت امکان، خدمات به زبان‌های دیگر (ازبکی، ترکمنی) نیز در حد ضرورت فراهم می‌گردد. هیچ محصلی نباید به‌دلیل زبان مادری‌اش مورد تبعیض قرار گیرد.

7. شمول منطقه‌ای

پوهنتون بادغیس با تأکید بر انکشاف متوازن، تشویق می‌نماید که محصلان از تمام ولسوالی‌های ولایت بادغیس و از ولایات دیگر افغانستان دسترسی مساوی به فرصت‌های تحصیلی داشته باشند.

۸.۳. مکانیزم رسیدگی به شکایات تبعیض

8. تشکیل کمیته رسیدگی به شکایات تبعیض

کمیته رسیدگی به شکایات در سطح پوهنتون توسط شورای علمی منظور میشود و اعضایش انتخاب میشوند.

9. پروسه شکایت

پروسه رسیدگی به شکایات در یک طرزالعمل جداگانه تهیه شده که مطابق به آن طرزالعمل محصلان میتوانند به صورت مسقیم و یا غیر مستقیم بصورت محرمانه شکایات خود را درج نمایند.

10. انواع تبعیض قابل شکایت

• تبعیض قومی یا زبانی در پذیرش، توزیع خدمات، یا ارزیابی.

• تبعیض منطقه‌ای در  دسترسی به  لیلیه.

• تبعیض مذهبی در محیط پوهنتون.

• تبعیض اقتصادی (مثل تمایز بین محصلان غنی و فقیر).

• تبعیض علیه محصلان دارای معلولیت.

• تبعیض بر اساس وابستگی سیاسی خانواده محصل.

• تبعیض در معاملة استادان یا کارمندان با محصلان.

11. ضمانت اجرایی

در صورت اثبات تبعیض، کمیته می‌تواند تصمیمات ذیل را اتخاذ نماید: لغو تصمیم تبعیض‌آمیز، الزام مقام مسئول به جبران خسارت، ارائه عذرخواهی کتبی به محصل، ارجاع موضوع به کمیته انضباطی برای تنبیه مقام متخلف، و در موارد جدی، ارجاع به مراجع قانونی. تصمیم کمیته باید به‌صورت کتبی و مستدل به شاکی و مقام متخلف ابلاغ گردد.

12. حفاظت شاکی

محصلانی که شکایت تبعیض ثبت نموده‌اند، نباید در معرض تلافی، تأثیر منفی در نمرات، یا آزار قرار گیرند. پوهنتون مکلف است هویت شاکی را محرمانه نگه داشته و در صورت لزوم، اقدامات حفاظتی اتخاذ نماید. هرگونه تلافی علیه شاکی، خود یک تخلف جدی محسوب می‌گردد.

۸.۴. حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر

11. حمایت از محصلان پناهنده یا آواره داخلی

محصلانی که به‌دلیل شرایط جنگ، خشکسالی، یا سایر عوامل آواره شده‌اند، باید از حمایت ویژه برخوردار گردند: اولویت در تخصیص خوابگاه، کمک‌های مالی اضطراری، خدمات مشوره روانی، و تسهیل در تطبیق با محیط جدید.

12. حمایت از محصلان دارای نیازهای خاص

محصلان دارای معلولیت، بیماری‌های مزمن، یا شرایط خاص باید از خدمات ویژه برخوردار گردند. این شامل امکانات فیزیکی، مواد آموزشی متناسب، وقت اضافی در امتحانات، خدمات مشوره‌ای، و حساسیت ویژه و کارمندان به نیازهای آنان می‌باشد.

 

بخش نهم: تضمین کیفیت امور محصلی

تضمین کیفیت امور محصلی، یکی از محورهای اصلی معیار هشتم چارچوب اعتباردهی آکادمیک QAAD است. این بخش نحوه مشارکت محصلان در ارزیابی کیفیت تدریس استادان، نظرسنجی دوره‌ای از محصلان در مورد خدمات پوهنتون، و گزارش‌دهی به آمریت ارتقای کیفیت پوهنتون بادغیس را تبیین می‌نماید.

۹.۱. مشارکت محصلان در ارزیابی کیفیت تدریس

1. نظرسنجی کیفیت تدریس

در پایان هر سمستر، تمام محصلان مکلف‌اند در نظرسنجی ارزیابی کیفیت تدریس استادان شرکت نمایند. این نظرسنجی شامل معیارهای ذیل می‌باشد: تسلط استاد بر موضوع، روش تدریس و وضوح بیان، وقت‌شناسی و نظم، دسترسی به استاد خارج از صنف، عادل‌بودن ارزیابی، احترام به محصلان، و استفاده از امکانات آموزشی (پروژکتور، لابراتوار).

2. محرمانگی و تجمیع معلومات

نظرسنجی باید کاملاً محرمانه بوده و هویت محصل فاش نگردد. نتایج به‌صورت تجمیعی (نه فردی) به استاد ارائه شود. هیچ استادی نباید به‌دلیل نظرات منفی محصلان، با محصل اقدام تلافی نماید. نتایج نظرسنجی باید در ارزیابی سالانه استادان و تصمیمات ترفیع، استناد قرار گیرد.

3. گزارش به استادان و مدیریت

نتایج نظرسنجی باید به دو صورت ارائه گردد: (الف) گزارش فردی به استاد با نظرات مثبت و نقاط قابل بهبود؛ (ب) گزارش تجمیعی به رهبری پوهنحی و معاونیت علمی برای شناسایی الگوهای سیستماتیک و اتخاذ تدابیر اصلاحی. در موارد نمرات بسیار پایین، باید پروسه مشوره با استاد و در صورت لزوم، تربیه مسلکی ارائه گردد.

4. ارزیابی محتوای دروس

علاوه بر ارزیابی استادان، محصلان باید نظرات خویش را در مورد محتوای دروس (به‌روز بودن، ارتباط با بازار کار، سختی یا آسانی بیش از حد، تطابق با نظام کریدت) ارائه نمایند. این نظرات باید در بازنگری نصاب درسی توسط کمیته نصاب پوهنحی مدنظر قرار گیرد.

۹.۲. نظرسنجی دوره‌ای از محصلان

5. نظرسنجی سالانه رضایت محصلان

پوهنتون بادغیس مکلف است سالانه یک نظرسنجی جامع از رضایت محصلان در مورد خدمات پوهنتون برگزار نماید. این نظرسنجی شامل حوزه‌های ذیل می‌باشد: کیفیت آموزش، کیفیت خدمات اداری (ثبت‌نام، نمرات، تصدیق فراغت)، کیفیت لیلیه، کیفیت خدمات صحی، کیفیت خدمات مشوره، کیفیت امکانات (کتابخانه، لابراتوار، اینترنت)، کیفیت فضای ورزشی، و کیفیت خدمات امنیتی.

6. نظرسنجی سمستری متمرکز

علاوه بر نظرسنجی سالانه، در هر سمستر یک نظرسنجی متمرکز بر یک حوزه خاص (مثلاً لیلیه در سمستر خزان، خدمات صحی در سمستر بهار) برگزار گردد تا به‌صورت عمیق‌تر مسایل هر حوزه شناسایی و اصلاح گردد.

7. جلسات استماع محصلان

آمریت ارتقای کیفیت باید حداقل دو بار در سال جلسات استماع با محصلان برگزار نماید که در آن محصلان مستقیماً نظرات، پیشنهادات و شکایات خویش را به‌صورت شفاهی به رهبری پوهنتون ارائه نمایند. نتایج این جلسات باید مستند شده و در پلان عملیاتی پوهنتون منعکس گردد.

8. صندوق پیشنهادات

در تمام ساختمان‌های پوهنتون (پوهنحی‌ها، آمریت محصلان، خوابگاه‌ها)، صندوق پیشنهادات و شکایات نصب گردد که محصلان بتوانند نظرات خویش را به‌صورت محرمانه و نوشتاری ارائه نمایند. این صندوق‌ها باید ماهانه توسط کمیته رسیدگی به شکایات محتویات آنها ثبت و پیگیری گردد.

۹.۳. گزارش‌دهی به آمریت ارتقای کیفیت

9. گزارش سمستری

آمریت ارتقای کیفیت پوهنتون بادغیس مکلف است در پایان هر سمستر، یک گزارش جامع در مورد کیفیت امور محصلی تهیه نماید. این گزارش شامل: نتایج نظرسنجی‌ها، تحلیل شکایات و پیشنهادات، اقدامات اصلاحی اتخاذ شده، و توصیه‌ها برای سمستر آینده می‌باشد. گزارش باید به شورای علمی پوهنتون، ریاست پوهنتون، و کمیته مرکزی محصلان ارائه گردد.

10. گزارش سالانه

گزارش سالانه تضمین کیفیت امور محصلی باید شامل: تحلیل تطور کیفیت در طی سال، مقایسه با سال‌های قبل، تطبیق با معیار هشتم تضمین کیفیت، چالش‌ها و موفقیت‌ها، و پلان بهبود برای سال آینده باشد. این گزارش باید به ریاست تضمین کیفیت و اعتباردهی وزارت تحصیلات عالی ارسال گردد.

11. شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPIs)

آمریت ارتقای کیفیت باید شاخص‌های ذیل را به‌صورت دوره‌ای سنجش و گزارش نماید:

• میزان رضایت محصلان از کیفیت آموزش (هدف: حداقل ۸۰٪).

• میزان رضایت محصلان از خدمات اداری (هدف: حداقل ۷۵٪).

• میزان رضایت محصلان از خوابگاه (هدف: حداقل ۷۰٪).

• تعداد شکایات ثبت شده در هر سمستر و درصد حل شده.

• میانگین زمان پاسخ به شکایات (هدف: حداکثر ۱۵ روز).

• نرخ شرکت محصلان در نظرسنجی‌ها (هدف: حداقل ۶۰٪).

• نرخ حضور محصلان در صنوف (هدف: حداقل ۸۰٪).

• نرخ فارغ‌التحصیلی در زمان مشخص (هدف: حداقل ۷۰٪).

• تعداد محصلان بهره‌مند از خدمات مشوره روانی.

• تعداد تخلفات ثبت شده و درصد حل شده از طریق مذاکره.

۹.۴. بهبود مستمر و چرخه کیفیت

12. چرخه PDCA

آمریت ارتقای کیفیت پوهنتون بادغیس باید در امور محصلی از چرخه PDCA (Plan-Do-Check-Act) استفاده نماید: طراحی پلان بر اساس نیازسنجی، تطبیق پلان، سنجش نتایج، و اتخاذ تدابیر اصلاحی. این چرخه باید به‌صورت مستمر و در هر سمستر تکرار گردد.

13. مقایسه با سایر پوهنتون‌ها

آمریت ارتقای کیفیت باید به‌صورت دوره‌ی، شاخص‌های امور محصلی پوهنتون بادغیس را با پوهنتون‌های معتبر کشور (هرات، کاتب، پولی‌تخنیک کابل) و در صورت امکان با پوهنتون‌های منطقه مقایسه نموده و از تجارب مثبت آن‌ها الگوبرداری نماید.

14. اشتراک تجارب

پوهنتون بادغیس باید در سمینارها، ورکشاپ‌ها و کنفرانس‌های تضمین کیفیت در سطح ملی شرکت نموده و تجارب خویش را در عرصه امور محصلی با سایر پوهنتون‌ها اشتراک نماید. همچنین، از کارشناسان داخلی و خارجی برای ارزیابی سیستم امور محصلی استفاده گردد.

 

 

بخش دهم: نظارت، ارزیابی و بازنگری

برای اطمینان از تطبیق مؤثر این پالیسی و تطبیق آن با شرایط متغیر، نظام نظارت، ارزیابی و بازنگری مستمر ضروری است. این بخش نهاد ناظر، الزامات گزارش‌دهی، و پروسه بازنگری سالانه پالیسی را تبیین می‌نماید.

۱۰.۱. نهاد ناظر

1. معاونیت امور محصلان

معاونیت علمی و محصلان پوهنتون بادغیس به‌عنوان نهاد اصلی ناظر بر تطبیق این پالیسی تعیین می‌گردد. این معاونیت مسئولیت ذیل را بر عهده دارد: نظارت روزانه بر تطبیق مفاد پالیسی، هماهنگی بین آمریت‌های محصلان پوهنحی‌ها، دریافت و تحلیل گزارش‌های دوره‌ای، و گزارش به ریاست پوهنتون.

2. آمریت ارتقای کیفیت

آمریت ارتقای کیفیت پوهنتون بادغیس مسئولیت نظارت تخصصی بر تطبیق معیار هشتم تضمین کیفیت و ارزیابی اثر بخشی پالیسی را بر عهده دارد. این آمریت باید به‌صورت مستقل از معاونیت محصلان عمل نموده و گزارش‌های مستقیم به ریاست پوهنتون و شورای علمی ارائه دهد.

3. کمیته نظارت مشترک

به‌منظور تضمین شفافیت و مشارکت، کمیته نظارت مشترک متشکل از: نماینده معاونیت محصلان، نماینده آمریت ارتقای کیفیت، دو نماینده کمیته مرکزی محصلان، و یک استاد ناظر، تشکیل می‌گردد. این کمیته فصلی (چهار بار در سال) جلسه داشته و گزارش تطبیق پالیسی را بررسی می‌نماید.

۱۰.۲. الزام ارائه گزارش سالانه

4. گزارش سالانه شورای نمایندگان محصلان

کمیته مرکزی نمایندگان محصلان مکلف است در پایان هر سال تحصیلی (پایان حوت)، یک گزارش جامع سالانه به ریاست پوهنتون و شورای علمی ارائه نماید. این گزارش باید شامل موارد ذیل باشد:

• خلاصه فعالیت‌های کمیته مرکزی و کمیته‌های پوهنحی در طی سال.

• تعداد جلسات برگزار شده و میزان حاضری اعضا.

• خلاصه نظرات، پیشنهادات و شکایات محصلان که به اداره پوهنتون منتقل گردیده.

• پاسخ اداره پوهنتون به این پیشنهادات و شکایات و میزان حل مسئله.

• ارزیابی کمیته از میزان تطبیق مفاد این پالیسی.

• چالش‌ها و مشکلات پیش‌آمده در طی سال.

• توصیه‌ها برای بهبود پالیسی و نظام امور محصلی.

• پلان فعالیت برای سال آینده.

5. گزارش سالانه معاونیت امور محصلان

معاونیت امور محصلان نیز مکلف است گزارش سالانه خود را شامل: آمار محصلان (پذیرش، فراغت، انفکاک، تأجیل)، خدمات ارائه شده (خوابگاه، بورس، مشوره، صحی)، شکایات ثبت شده و حل شده، اقدامات انضباطی، و توصیه‌ها برای بهبود، به شورای علمی پوهنتون ارائه نماید.

6. گزارش سالانه آمریت ارتقای کیفیت

آمریت ارتقای کیفیت باید گزارش سالانه در مورد تطبیق معیار هشتم تضمین کیفیت شامل: نتایج نظرسنجی‌ها، تحلیل شاخص‌های کلیدی عملکرد، مقایسه با سال‌های قبل و با سایر پوهنتون‌ها، و توصیه‌های تخصصی برای بهبود، به ریاست پوهنتون و وزارت تحصیلات عالی ارائه نماید.

۱۰.۳. پروسه بازنگری سالانه پالیسی

7. الزام بازنگری سالانه

این پالیسی باید هر ساله (در ماه حوت، پس از پایان سال تحصیلی و پیش از شروع سال جدید) مورد بازنگری قرار گیرد. هدف از بازنگری، تطبیق پالیسی با شرایط متغیر، رفع نواقص شناسایی شده در طی سال، و ادغام توصیه‌های محصلان، استادان و کارشناسان تضمین کیفیت می‌باشد.

8. مراحل بازنگری

1. مرحله ۱: جمع‌آوری معلومات

جمع‌آوری گزارش‌های سالانه، نتایج نظرسنجی‌ها، شکایات و پیشنهادات محصلان، و نتایج جلسات استماع.

2. مرحله ۲: تحلیل و تشخیص نواقص

تحلیل معلومات توسط کمیته نظارت مشترک و شناسایی نواقص، ابهامات، و زمینه‌های بهبود در پالیسی.

3. مرحله ۳: تدوین پیش‌نویس بازنگری

تدوین پیش‌نویس تعدیلات توسط کمیته‌ای متشکل از نمایندگان معاونیت محصلان، آمریت ارتقای کیفیت، و یک استاد حقوقی.

4. مرحله ۴: مشوره با ذی‌نفعان

اشتراک پیش‌نویس با کمیته مرکزی محصلان، رؤسای پوهنحی‌ها، و در صورت لزوم کارشناسان خارج از پوهنتون برای دریافت نظرات.

5. مرحله ۵: تأیید شورای علمی

ارائه نسخه نهایی به شورای علمی پوهنتون بادغیس برای بحث، تعدیل احتمالی، و تصویب.

6. مرحله ۶: تأیید ریاست پوهنتون

پس از تصویب شورای علمی، ریاست پوهنتون پالیسی بازنگری‌شده را تأیید و ابلاغ می‌نماید.

7. مرحله ۷: ابلاغ و نشر

ابلاغ پالیسی جدید به تمام پوهنحی‌ها، آمریت‌ها، و محصلان، و نشر آن در وب‌سایت پوهنتون.

8. شرایط تعدیل اضطراری

در موارد ضروری (تغییرات قانونی، شرایط اضطراری ملی، کشف نواقص جدی)، ریاست پوهنتون می‌تواند خارج از پروسه سالانه، با تأیید شورای علمی، تعدیلات اضطراری در پالیسی اعمال نماید. این تعدیلات باید در اولین فرصت به محصلان ابلاغ شده و در بازنگری سالانه بعدی قطعی گردند.

۱۰.۴. مفاد نهایی

10. تاریخ نافذ‌شدن

این پالیسی پس از تصویب شورای علمی پوهنتون بادغیس و تأیید ریاست پوهنتون، نافذ گردیده و تمام مفاد آن بر محصلان، استادان، کارمندان و نهاد‌های پوهنتون الزام‌آور می‌باشد.

11. ابطال اسناد پیشین

با نافذشدن این پالیسی، تمام اسناد، رهنمودها، و طرزالعمل‌های پیشین که در تضاد با مفاد این پالیسی هستند، ابطال می‌گردند. در موارد سکوت این پالیسی، اسناد نافذه وزارت تحصیلات عالی و لایحه تحصیلات عالی مرجع تلقی می‌گردند.

12. تفسیر مفاد

تفسیر مفاد این پالیسی در موارد ابهام، بر عهده شورای علمی پوهنتون بادغیس می‌باشد. در موارد اختلاف در تفسیر، نظر ریاست پوهنتون نهایی است.

13. حفظ حقوق پوهنتون

پوهنتون بادغیس حق دارد در موارد پیش‌بینی‌نشده که در این پالیسی به آن اشاره نشده، با تأیید شورای علمی و ریاست پوهنتون، تصمیمات لازم را اتخاذ نماید. این تصمیمات باید در انطباق با قانون، ارزش‌های اسلامی و معیارهای تضمین کیفیت باشند.

14. زبان سند

این پالیسی به دو زبان ملی (دری و پشتو) تدوین و ابلاغ می‌گردد. در صورت اختلاف در تفسیر، نسخه‌ای که اول توسط شورای علمی تصویب گردیده، مرجع تلقی می‌شود.

مأخذ و مراجع قانونی

این پالیسی با استناد و مراجعه به اسناد، قوانین و تجارب ذیل تدوین گردیده است. ذکر این مآخذ برای تضمین اعتبار قانونی سند و امکان مراجعه ذی‌نفعان به منابع اولیه ضروری است.

۱) قانون پوهنتون های افغانستان

مصوبه وزارت تحصیلات عالی افغانستان. این قانون چارچوب کلی حقوق و وظایف محصلان، استادان و پوهنتون های را مشخص می‌نماید.

۲) لایحه تضمین کیفیت و اعتباردهی پوهنتون ها

مصوبه وزارت تحصیلات عالی. این لایحه نظام ملی تضمین کیفیت را در کشور پایه‌گذاری نموده و معیارهای ده‌گانه اعتباردهی از جمله معیار هشتم (تجارب محصل) را تعریف می‌نماید.

۳) چارچوب اعتباردهی آکادمیک (علمی) ریاست تضمین کیفیت و اعتباردهی (QAAD)

وزارت تحصیلات عالی افغانستان. معیار هشتم این چارچوب تحت عنوان «تجارب محصل» مبنای اصلی این پالیسی می‌باشد. منبع: qaad.edu.af

۴) رهنمود پالیسی مدون برای حقوق، نمایندگی و مشارکت محصلان پوهنتون هرات

پوهنتون هرات. این رهنمود بر مبنای معیار هشتم چارچوب اعتباردهی آکادمیک تدوین گردیده و الگوی موفقی برای سایر پوهنتون‌های کشور محسوب می‌گردد. منبع: hu.edu.af

۵) پالیسی حقوق، مشارکت و نمایندگی محصلان پوهنتون کاتب

پوهنتون کاتب. این پالیسی تجارب موفق یک پوهنتون تحصیلات عالی خصوصی معتبر را در تنظیم امور محصلان نشان می‌دهد. منبع: kateb.edu.af

۶) چارچوب تضمین کیفیت و اعتباردهی پوهنتون کاتب

این سند شامل معیارهای ده‌گانه QAAD و تطبیق آنها در پوهنتون کاتب می‌باشد.

۷) پلان استراتیژیک پوهنتون بادغیس

اسناد راهبردی پوهنتون بادغیس که اهداف کلان این پوهنتون را در عرصه آموزش، تحقیق و خدمات محصلی ترسیم می‌نماید.

۸) اسناد و پالیسی‌های پوهنتون پولی‌تخنیک کابل

تجارب این پوهنتون معتبر دولتی در تنظیم امور محصلان و تضمین کیفیت، در تدوین این پالیسی مدنظر قرار گرفت.

۹) تحقیقات علمی در مورد تضمین کیفیت در تحصیلات عالی افغانستان

شامل مقالات منتشر شده در مجلات علمی-پژوهشی داخلی و بین‌المللی که به بررسی تطبیق QAAD در پوهنتون‌های افغانستان پرداخته‌اند.

۱۰) احکام شرعی و ارزش‌های اسلامی

به‌عنوان مبنای بنیادین تمام قوانین و پالیسی‌های نافذه در امارت اسلامی افغانستان.

تأیید و امضای مراجع ذی‌صلاح: